الشيخ لطف الله الصافي الگلپايگاني
60
شرح حديث عرض دين حضرت عبد العظيم حسنى (ع) (فارسى)
در فضيلت آن زياد است از جمله روايت است از حضرت صادق عليه السلام كه كسى كه ده مرتبه « يا الله » بگويد به او گفته مىشود : « لَبَّيكَ عَبْدي ! سَلْ حاجَتَكَ تُعْطَه » « 1 » بلى بندهى من ! حاجتت را سؤال كن تا به تو عطا شود . و اما « واحد » ، يكى از اسماى حسنى است اما در بين اسماى حسنى به عقيده به معناى آن و به اسم شريف « احد » عنايت خاصى است و بدون اقرار به آن ، به وسيلهى كلمهى توحيد ، اسلام كسى محقق نمى شود و بدون درك معناى آن و اعتقاد به آن ، ايمان حاصل نخواهد شد . برحسب روايتى كه صدوق در توحيد از حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام روايت كرده است ، اطلاق واحد بر خدا به دو معنا جايز است : يكى به معناى اينكه براى او شبيه و نظيرى نيست ، و ديگر به اين معنا كه نه در وجود يعنى در عالم خارج ، نه در عقل و نه در وهم ، انقسام پذير نيست ؛ يعنى هيچ گونه تركيب و تجزيهاى در او متصور نيست . « 2 » پس از اين مقدمه بسيار كوتاه مى گوييم : حضرت عبدالعظيم گفت : من مى گويم : الله تبارك و تعالى واحد است ؛ يعنى يگانه و يكتا است ، نه عضو و جزئى دارد و نه عديل و همانند و بى شريك و بى نظير ، بى همانند و بى همتا است . خداى بى عديل و بى همانند * منزه از چه و از چون و از چند برى از شبه و از مثل و نظير است * عظيم است و عليم است و قدير است
--> ( 1 ) . وسائل الشيعه ، باب أنّه يستحب أن يقال في الدعاء . . . ، ح 8807 ، 7 / 88 . ( 2 ) . التوحيد ، باب معناي الواحد و التوحيد و الموحد ، ح 3 ، ص 83 .